Mình nói chuyện gì khi mình nói chuyện gì?

Càng ngày tôi càng cảm thấy rất khó để viết. Cảm thấy những thứ mình (định) viết ra không đủ để chính bản thân mình hiểu, chứ đừng nói làm người khác hiểu. Ngôn bất toại ý. Có thể nói như thế. 

Nhân dịp bạn nhờ tôi dịch một bài phỏng vấn một tay đầu bếp nước ngoài, nhìn tiếng Anh gõ tiếng Việt, tôi lại có cơ hội ngồi lọc cọc gõ từng con chữ, lấp đầy từng trang giấy, và có cơ hội để nhớ lại cái thời lọc cọc trên cái máy IBM T42 bàn phím lồi lõm, dịch sách để kiếm từng đồng đi uống cà phê ông Bình khùng ở Audiophile. Bẵng đi mà đã gần 10 năm, hôm qua lại ngồi uống rượu với Bình khùng ở quán cà phê đến khuya. Tự dưng thấy đời vui vẻ lạ. Mãn đời này, nếu còn sống ở Sài Gòn, chắc tôi vẫn sẽ ngồi ở Audiophile chứ chẳng ở đâu khác.

Dạo vừa rồi đi xem phim ở rạp, thấy chiếu trailer phim Kẻ trộm sách, lại nhớ cái hồi ngày nào cũng đều như vắt chanh 3 trang A4, cho đến hết quyển sách hơn 1000 trang. Tiền công dịch cuốn sách ấy để tiêu gì, đến giờ tôi cũng quên tịt mất. Nhưng tóm lại, những con chữ đã nuôi sống tôi một thời gian quá dài. Chữ nghĩa có một sức mạnh lạ kỳ mà tôi nghĩ những ai sống bằng nghề viết lách, như bạn tôi bây giờ, mới có thể hiểu được phần nào. 

Tôi yêu bạn mình cũng vì thế. Một cô gái viết tốt, chịu đọc sách là một cô gái tuyệt vời nhất mà bạn có thể tìm thấy trong đời. Ngay cả một cơn ác mộng với cô gái ấy cũng khá là dễ chịu. Thay vì xỉa xói: “”Đồ lăng loàn, mất nết, lần này thì biết tay bà…”, bạn sẽ được nghe câu “Đừng hỏi vì sao nước biển lại mặn nhé…”

Buồn là bây giờ thì mọi thứ đã khác. Người ta đã đẻ ra khái niệm anh hùng bàn phím, hot blogger, kiếm tiền hơi kinh… Một đoạn status ngắn trên Facebook cũng có thể khơi nguồn cho một cuộc tranh luận nảy lửa. Nhưng chữ nghĩa bây giờ vẫn thế, chỉ có nội dung của chúng là đã khác nhiều.

Hôm qua, tôi gặp khách hàng có nhu cầu tìm người quản lý trang Facebook của thương hiệu nọ. Họ đặt ra quota một ngày 3 post, 1 tháng thay cover 3 lần. Hôm nọ nữa, tôi thấy một cái web banner đưa hình ảnh xấu xí mếu máo của cô diễn viên tôi thích, kèm theo dòng chữ “Kêu gọi hành động – Cổ tù ắc sần – Call to action” to vật vã: Bây giờ mà vẫn chưa cài Cờ rôm cộng à??? Tự nhiên tôi thấy con chữ, hay nói rộng ra, là nội dung, bây giờ thật rẻ rúng. Chỉ cần vài nhát gõ phím là bạn có một cái gì đấy mà ngay lập tức có thể chạm đến hàng ngàn người. Đó là sự thiên tài, và cũng là sự khốn nạn của công nghệ.

Bản thân tôi gần đây cũng gặp khó khăn trong việc tạo ra nội dung cho cái Facebook Page của Nhộng, nơi mà anh em chúng tôi làm ra để làm ra được nhiều content hay ho hơn nữa. Mỗi lần định viết một cái gì đó, tôi đều xem lại và thường là quyết định không ấn vào nút “Post”. Tôi mù công nghệ, nhưng tôi trân trọng cái mà người ta vẫn hay gọi là Internet. Tôi hy vọng những thứ mà mình đưa lên đó ít ra phải có ích cho người ta, dù ít hay nhiều. Một bức tranh đẹp, một câu cách ngôn hay, một đợt giảm giá sản phẩm tốt… Lúc nào cũng vậy. Nhưng việc tạo ra được một cái gì đó như thế, có trời đất chứng giám, là không hề dễ dàng. Tôi cực kỳ ghét những câu lảm nhảm kiểu : Hôm nay trời mưa Ad thấy mệt trong người, còn các mem thì sao? Nhưng kiểu nói chuyện vô thưởng vô phạt này có vẻ như đang hot, đang là cách để các brand “trò chuyện” với user của mình chăng, mà sao đi đâu cũng thấy?

Tôi vừa thua một cuộc đấu thầu thiết kế, mà lý do là những cái chúng tôi làm ra không “sáng tạo”, không “Quào (Wow?)”, không phù hợp với hình ảnh trưởng thành và chững chạc của một công ty chủ yếu bán hàng cho gái teen (?). Tôi buồn vì thua thầu thì ít, mà phẫn nộ vì sự ấu trĩ và nhảm nhí mà anh chị em chúng tôi phải hứng chịu thì nhiều. Anh em bạn bè an ủi tôi, thôi, khách hàng mà, chuyện công ty của họ, mình lo làm gì cho mệt? Mình chỉ là thằng đi tạo ra nội dung theo yêu cầu của họ thôi mà… Anh em bạn bè của tôi ơi, đến bao giờ tôi mới làm cho mọi người hiểu được rằng: làm tiền thật khó, mà làm đúng thì còn khó hơn quá nhiều?

Nó cũng giống như chuyện viết thế nào hay viết nhiều ra sao không quan trọng bằng viết cái gì, vậy đó.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s